altany wiaty gonty i domy drewniane

Gont drewniany ma w sobie coś, czego trudno szukać w nowoczesnych pokryciach dachowych. To materiał znany i wykorzystywany od setek lat, nierozerwalnie związany z tradycyjnym budownictwem i dawnym rzemiosłem ciesielskim. W Polsce najstarszy zachowany gont datowany jest na 1467 rok i znajduje się w Kościele pw. Wszystkich Świętych w Łaziskach. Już sam ten przykład pokazuje, jak długą historię ma za sobą to niepozorne, ręcznie wykonywane pokrycie.

 Dawniej dach z gontów drewnianych nie był rozwiązaniem przypadkowym. Jego wykonanie wymagało dobrego materiału, doświadczenia i ogromnej precyzji, dlatego gontami kryto między innymi kościoły, dwory, zamki i inne reprezentacyjne budynki. Z czasem wiele tradycyjnych pokryć zostało wypartych przez blachę czy dachówkę, jednak gont drewniany nigdy całkowicie nie zniknął. Do dziś wybierają go osoby, które chcą zachować naturalny charakter budynku i szukają czegoś bardziej wyjątkowego niż zwykły dach.

Od czego zależy cena dachu z gontu drewnianego?

Koszt wykonania dachu z gontów drewnianych zależy od wielu elementów, dlatego każdą realizację warto wyceniać indywidualnie. Znaczenie ma nie tylko powierzchnia dachu, ale przede wszystkim od: 
– rodzaju gontu (łupany/cięty, klinowy/płaski),
– gatunku drewna (osika, jodła, świerk, modrzew, dąb, akacja)
– sposobu jego wykonania,
– stopienia skomplikowania całej połaci,
– sposobu obróbki załamań dachu (tj. naroże czy też kosz)
– metody impregnacji oraz stosowanego środku.

Dlaczego warto wybrać gont drewniany?

Dobrze wykonany dach z gontów drewnianych potrafi służyć przez dziesięciolecia, a wraz z upływem czasu nabiera charakterystycznej, naturalnej patyny. Jednocześnie jest stosunkowo lekkim pokryciem, co pozwala stosować go również na bardziej rozbudowanych konstrukcjach dachowych.

Jednak chyba największą zaletą gontu pozostaje jego wygląd. Naturalne drewno doskonale współgra z tradycyjną architekturą, domami z bali, altanami i obiektami inspirowanymi dawnym budownictwem. Naroża, kosze, lukarny czy bawole oczy wykonane w goncie potrafią całkowicie zmienić charakter budynku i sprawić, że dach staje się jednym z jego najważniejszych elementów.

Drewno dobrze sprawdza się również pod względem użytkowym – przy prawidłowym wykonaniu i odpowiedniej konstrukcji dachu zapewnia trwałe pokrycie odporne na zmienne warunki atmosferyczne. A w upalne dni naturalny materiał nie nagrzewa się w taki sposób jak wiele pokryć metalowych.

Jakie drewno wykorzystuje się do produkcji gontów?

Wybór odpowiedniego gatunku drewna ma duże znaczenie dla wyglądu, trwałości i sposobu starzenia się gontów drewnianych. Poszczególne gatunki różnią się strukturą, twardością, odpornością na wilgoć oraz warunki atmosferyczne, dlatego materiał powinien być dobierany nie tylko pod względem estetycznym, ale również do rodzaju i przeznaczenia dachu.

Do wykonywania gontów wykorzystuje się m.in. osikę, modrzew, świerk, jodłę, dąb czy akację. Każdy z tych gatunków ma nieco inne właściwości i daje inny efekt wizualny. Szczególnie ważna jest jednak jakość samego surowca – odpowiednio dobrane drewno powinno mieć właściwy układ włókien, być zdrowe i przygotowane w sposób pozwalający wykorzystać jego naturalne właściwości.

• osika – przyrosty roczne (słoje) są niewidoczne, a co za tym idzie wycięty z nich gont nie chłonie wilgoci, przez co jest odporny na zmienne warunki atmosferyczne. Nieimpregnowane gonty osikowe mogą leżeć na dachu ok. 60 lat, po zabezpieczeniu impregnatami ich trwałość dochodzi nawet do 100 lat,
• dąb i akacja – jedne z najtwardszych, a tym samym najtrwalszych materiałów do wykonania gontu. Bardzo odporne na warunki atmosferyczne i na gnicie. Dąb i akacja są jednak dość drogimi materiałami,co sprawia, że wykonane z nich gonty należą do najdroższych,
• modrzew – to najlepszy wybór spośród gontów z gatunków drzew iglastych. Odporny na warunki atmosferyczne nawet bez impregnacji. Nadaje się zarówno na gonty cięte ,jak i łupane,
• jodła i świerk – ich drewno jedynie dobrze wyschnięte przyjmuje wodę w niewielkich ilościach. Jednak po namoknięciu słabo też ją oddaje. Tylko dobrze zabezpieczone gonty, wykonane z tych gatunków drzew iglastych zapewnią wieloletnią eksploatację poszycia.

W przypadku gontów łupanych duże znaczenie ma również sposób obróbki. Rozszczepianie drewna zgodnie z naturalnym przebiegiem jego włókien pozwala zachować strukturę materiału, co wpływa zarówno na wygląd gotowego gontu, jak i jego zachowanie podczas wieloletniej eksploatacji.

Ostateczna trwałość pokrycia zależy jednak nie tylko od wybranego gatunku drewna. Równie istotne są prawidłowe wykonanie gontów, sposób ich montażu, konstrukcja dachu, wentylacja oraz późniejsza eksploatacja. To właśnie połączenie dobrego materiału z doświadczeniem wykonawcy decyduje o tym, jak dach będzie wyglądał i sprawował się po wielu latach.

Impregnacja gontów drewnianych.

Odpowiednie zabezpieczenie gontów ma duży wpływ na wygląd i trwałość całego pokrycia dachowego. To, czy gont drewniany wymaga impregnacji, zależy przede wszystkim od gatunku drewna, sposobu wykonania pokrycia oraz warunków, w jakich dach będzie użytkowany.

Impregnację można przeprowadzić jeszcze przed montażem gontów, np. metodą zanurzeniową, albo nanieść preparat już po wykonaniu pokrycia. Stosowane środki mają za zadanie przede wszystkim ograniczyć wchłanianie wilgoci oraz zabezpieczyć drewno przed rozwojem grzybów i innych czynników biologicznych. W zależności od zastosowanego preparatu mogą również zwiększać odporność drewna na działanie ognia.

Nie każdy gatunek drewna zachowuje się jednak tak samo. Niektóre rodzaje są naturalnie bardziej odporne na wilgoć i warunki atmosferyczne, dlatego sposób zabezpieczenia powinien być zawsze dopasowany do konkretnego materiału i konstrukcji dachu.

Dobrze wykonane i prawidłowo zabezpieczone pokrycie z gontów drewnianych z czasem naturalnie zmienia swoją barwę, zachowując przy tym charakterystyczny wygląd drewna. Właśnie ta naturalność sprawia, że gont tak dobrze komponuje się z domami z bali, altanami i tradycyjną architekturą drewnianą. 

Rodzaje gontów drewnianych.

Gonty drewniane mogą różnić się zarówno sposobem wykonania, jak i kształtem. Wśród najczęściej spotykanych wyróżnia się gonty łupane i cięte, a także gonty klinowe, płaskie oraz wykonywane z wpustem. Rodzaj gontu dobiera się przede wszystkim do konstrukcji dachu, oczekiwanego efektu wizualnego oraz sposobu montażu pokrycia.

Często można spotkać się z opinią, że gont łupany jest trwalszy od gontu ciętego. W praktyce bardzo duże znaczenie ma jednak jakość użytego drewna, jego odpowiednie przygotowanie oraz prawidłowe wykonanie i montaż pokrycia. Dobrze wykonany dach z gontów drewnianych może przez wiele lat zachowywać swoje właściwości niezależnie od zastosowanej metody obróbki.

Poszczególne rodzaje gontów różnią się również sposobem układania. Gonty klinowe z wpustem łączą się ze sobą w sposób pozwalający uzyskać zwarte i estetyczne pokrycie. Inne typy układa się obok siebie w kilku warstwach, dzięki czemu kolejne rzędy zabezpieczają miejsca łączenia poprzednich.

Różnorodność dotyczy także samego wykończenia widocznej części gontu. Zakończenia mogą być proste, zaokrąglone, profilowane lub wykonywane według indywidualnego wzoru. Dzięki temu pokrycie z gontu drewnianego może zostać dopasowane zarówno do tradycyjnego domu z bali, jak i altany, dworku czy bardziej rozbudowanej konstrukcji ciesielskiej.

Dawniej określone formy gontów były silniej związane z poszczególnymi regionami Polski. Dziś granice te w dużej mierze się zatarły, a o wyborze rodzaju pokrycia decydują przede wszystkim charakter budynku, oczekiwany efekt oraz możliwości konstrukcyjne dachu.

Sposoby układania gontów drewnianych.

Optymalny kąt nachylenia połaci dachowej pod gont drewniany wynosi około 45°. Gont można stosować również na dachach o mniejszym spadku, jednak wolniejsze odprowadzanie wody może sprzyjać jej zaleganiu i tym samym wpływać na trwałość pokrycia.

W budynkach mieszkalnych pod gont najczęściej wykonuje się pełne deskowanie, następnie warstwę papy, kontrłaty zapewniające odpowiednią wentylację oraz łaty, do których mocowane są gonty. Rozstaw łat zależy przede wszystkim od długości gontów oraz liczby planowanych warstw. W przypadku altan, wiat czy budynków gospodarczych konstrukcja może być prostsza – gonty można mocować do łat osadzonych bezpośrednio na krokwiach.

Gonty układa się pojedynczo, podwójnie lub potrójnie, w zależności od ich rodzaju, długości oraz przeznaczenia dachu. Przy popularnych gontach klinowych z wpustem o długości około 50 cm często stosuje się podwójne krycie „w koronkę”, które zapewnia szczelne, trwałe i bardzo efektowne wykończenie połaci.

Warto pamiętać, że gont drewniany nie powinien dominować nad architekturą budynku – jego zadaniem jest ją podkreślać i uzupełniać. Dlatego rodzaj gontu, sposób jego ułożenia i kształt dachu najlepiej uwzględnić już na etapie projektu.

Masz własną wizję dachu z gontu?

Każdy dach jest trochę inny – różni się konstrukcją, kształtem, nachyleniem i charakterem całego budynku. Jeśli masz własny pomysł na dach z gontów drewnianych albo dopiero zastanawiasz się, jakie rozwiązanie będzie najlepsze, skontaktuj się z nami. Chętnie podpowiemy, jaki rodzaj gontu i sposób wykonania najlepiej sprawdzi się przy konkretnej realizacji.

Kontakt:

Strona: www.gontbud.pl
E-mail: malinowski@gontbud.pl
Instagram: www.instagram.com/gontbud

Adres:

GONT-BUD
Zakład Wyrobu Gontu i Konstrukcji Drewnianych
Rozkopaczew 27
21-110 Ostrów Lubelski
woj.Lubelskie

© Wszystkie zdjęcia i treści zamieszczone na blogu są własnością firmy Gontbud. Kopiowanie, przetwarzanie i rozpowszechnianie materiałów bez zgody właściciela jest zabronione.